Quản trị Doanh nghiệp - Quản trị Kinh doanh

Cựu chủ tịch và giám đốc điều hành của AT&T, Edward Whitacre được Nhà trắng bổ nhiệm vào vị trí CEO của tập đoàn General Motors và không nhiều người tin "kẻ ngoại đạo" này sẽ thành công ở GM.

"Kẻ ngoại đạo" không được chào đón

Ngay sau quá trình phá sản, chính quyền Obama đã lựa chọn được ban lãnh đạo cho GM hậu phá sản, theo đó, cựu chủ tịch và giám đốc điều hành của AT&T, Edward Whitacre sẽ trở thành chủ tịch GM mới. Trong một vài tháng tới, chủ tịch lâm thời Kent Kresa (nắm quyền từ tháng 3 khi CEO Rick Wagoner từ chức) sẽ chuyển lại địa vị này cho ông Edward Whitacre tiếp quản công ty GM cấu trúc lại.

Whitacre tự nhận trong bài phỏng vấn sau khi nhận chức chủ tịch GM: “Tôi không biết gì về ô tô cả…Kinh doanh là kinh doanh, và tôi nghĩ rằng tôi có thể học về ô tô. Tôi không phải quá già để học hỏi, và tôi nghĩ rằng nguyên lý của kinh doanh ở mọi ngành đều như nhau.”

Whitacre là trường hợp thứ 3 không nằm trong ban quản trị mà lên nắm quyền CEO của GM, kể từ thời John Smale (1992-1995) và gần đây nhất là Kent Kresa, chủ tịch tạm thời của GM.

Quan sát viên chính trị lâu năm tại tiểu bang Michigan, ông Jack Lessenberry đã lên tiếng khen ngợi việc GM bổ nhiệm Whitacre vào vị trí CEO. Jack cho rằng việc này giống như một phong cách lãnh đạo mới đầy thú vị nếu như nó đem đến thành công thực sự.

Nhưng Whitacre gia nhập GM trong bối cảnh truyền thống của GM không dễ dàng chấp nhận các giám đốc điều hành từ bên ngoài. Trước đó là trường hợp hai "phù thủy" H. Ross Perot and Jerry York - người đại diện cho nhà đầu tư Kirk Kerkorian, dù đã nỗ lực hết sức mà vẫn không thể cải thiện được tình hình đầy biến động trong hội đồng quản trị của GM. Một nhà quản lý lão luyện khác cũng chịu chung số phận thất bại tại GM là Elmer Johnson.Theo tờ New York Times, thì Johnson đã quá chán nản đến độ phải tự viết trong sổ tay của mình rằng "Nhóm làm việc đã bị thay thế bởi Balkanization. Nền văn hóa của GM không khuyến khích sự cởi mở, và những tranh cãi xung quanh việc quản lý vẫn là một vấn đề chưa có giải pháp".

Việc thuê một quản lý từ bên ngoài vào điều hành công ty luôn được coi là một việc mạo hiểm. Theo nghiên cứu năm 2008 được thực hiện bởi Institute for Executive Development (IED) và Alexcel Group thì 30% các nhà quản lý được thuê từ bên ngoài đều sớm thất bại trong việc điều hành công ty sau 2 năm nắm quyền. Một lý do chính là họ không thể có được sự cộng tác hiệu quả với những thành viên khác trong công ty.

Đâu là lời giải?

Vậy, đâu là lời giải cho bài toán hóc búa này? Dưới đây là một vài lời khuyên từ trang Harvardbusiness: Trong lịch sử, cũng có không ít nhà quản lý "ngoại đạo" đã thành công khi đến lãnh đạo một công ty, tập đoàn mới mà không thuộc lĩnh vực họ hiểu rõ. Có 3 yếu tố tiến quyết để thành công là: Điều hành linh hoạt nhưng có chất thép, kĩ năng giao tiếp tốt, có phong cách điều hành thật mạnh mẽ.

Không phải 100% những "kẻ ngoại đạo" đều thất bại, và Nhà Trắng cũng đưa ra lý lẽ của mình về việc chỉ định một người không hiểu gì về ô tô vào vị trí điều hành GM. Họ dẫn chứng trường hợp chủ tịch của Ford Motor Co. Alan Mulally, từng làm trong nhà máy sản xuất Boeing Co., nhưng vẫn thành công trong công nghiệp ô tô và cho đến nay Ford là hãng duy nhất tránh được phá sản. Vậy không lý do gì ông Whitacre lại không thể thành công.

Ví dụ đầu tiên về "kẻ ngoại đạo" thành công nổi tiếng nhất chính là tỉ phú Lou Gerstner, người đã cứu tập đoàn IBM vượt qua cuộc khủng hoảng trầm trọng nhất năm 1993. Vào năm này, khi Louis Gerstner lên nắm quyền điều hành IBM thì tập đoàn máy tính khổng lồ này đang ở thời kỳ khủng hoảng trầm trọng nhất trong lịch sử. Với một bộ máy quản lý rất cồng kềnh, IBM thua lỗ nặng nề: năm 1993 là 8 tỷ USD, những năm trươc đó là 15 tỷ USD.

Đến với IBM, Louis Gerstner bị coi là kẻ “ngoại đao”. Mặc dù khá nổi danh trong lĩnh vực quản lý nhưng Louis Gerstner vẫn là một dấu hỏi lớn với ngành công nghiệp máy tính và tin học. Không giống với các thế hệ quản lý trước đó của IBM đều được chuẩn bị và đào tạo từ trong nội bộ tập đoàn, Louis Gerstner đến từ một thế giới khác hẳn, thậm chí còn chẳng liên quan gì đến tin học và máy tính. Quyết định bổ nhiệm Louis Gerstner lúc đó bị không ít cổ đông coi như là đã xát thêm muối vào vết thương của IBM. Rất nhiều người nghi ngờ khả năng của ông.

90 ngày làm việc đầu tiên tại IBM, Louis Gerstner dành chủ yếu để thực hiện các cuộc nói chuyện tay đôi với các nhân viên và khách hàng chủ yếu. Ngay sau đó thì một cuộc cách mạng thật sự đã được diễn ra tại IBM. Louis Gerstner đã gây bất ngờ khi tuyên bố “cái mà IBM cần nhất hiện nay không phải là một chiến lược hay tầm nhìn dài han”.. Ông bắt tay vào xử lí những việc rất cụ thể để tìm cách chuyển động cả cỗ máy IBM khổng lồ đang trì trệ từ bấy lâu.

Tinh giản biên chế, cắt giảm chi phí tối đa là điều đầu tiên Lou Gerstner thực hiện tại tập đoàn. Chỉ trong 2 năm đầu tiên, từ gần 400000. nhân viên thời kỳ đỉnh cao của IBM, Louis Gerstner chỉ còn phải trả lương cho 219000. người.

Vừa giữ kỷ luật lao động sắt đá, vừa có cơ chế điều hành kinh doanh linh hoạt, Louis Gerstner đã phát huy tối đa sức lực và trí tuệ của người lao động. Chính vì vậy, từ khi có Louis Gerstner, thì IBM chính là tác giả của số lượng lớn nhất các phát minh được đăng ký bản quyền trong lĩnh vực máy tính và công nghệ thông tin.

Trước khi đến với IBM, Louis Gerstner đã được biết đến là nhà quản lý có khả năng marketing tài ba. Khi đã biết rõ những lợi thế mà Linux sẽ đem về cho IBM thì Louis Gerstner đã có ngay những chiến lược quảng cáo cho chính Linux. Chiến lược kinh doanh của Louis Gerstner: các máy chủ gia đình sẽ sử dụng hệ thống Linux và IBM là nhà cung cấp tốt nhất các máy chủ đó.

Tuy có bộ mặt lạnh lùng và được coi là rất cứng rắn, nhưng Louis Gerstner thực ra cũng là người khéo léo, biết tận dụng tối đa các quan hệ cũ để kinh doanh. Tập đoàn kinh doanh thẻ tín dụng khổng lồ American Express, nơi ông làm trước kia, đã trở thành một trong những khách hàng lớn nhất của IBM. Toàn bộ thiết bị của American Express đều do IBM cung cấp. Để có được hợp đồng trị giá trên 4 tỉ USD này, Louis Gerstner đã sẵn sàng nhận đào tạo lại cho 2000 nhân viên của tập đoàn thẻ tín dụng.

Kết quả là sau 6 năm điều hành, tài chính của IBM trở nên lành mạnh trở lại. Và điều quan trọng là hiệu quả công việc, năng suất lao động đã gia tăng vượt bậc. Louis Gerstner đã biến điều không thể trở thành hiện thực mà trước đó không ai dám đánh cược vào sự thành công của ông.

Một ví dụ khác là về trường hợp CEO tập đoàn Ford, Alan Mulally. Ông này là ví dụ điển hình cho sự mạnh mẽ trong quản lý, là người 'truyền lửa' cho nhân viên rất tốt. Giám đốc tài chính Lewis Booth của Ford cho biết: “Alan là một người có thái độ sống đặc biệt tích cực. Trong những lúc khó khăn như hiện nay, mọi người cần nhìn thấy hy vọng, và Alan truyền hy vọng rất tốt.” Nói cách khác, ngoài tư cách giám đốc điều hành của Ford, ông Mulally còn là “người truyền lửa”. Bên trong vẻ lạc quan, hài hước của Mulally là một cá tính doanh nhân quyết liệt và cực đoan. Bằng chứng là những gì ông Mulally đã làm với Ford trong 3 năm qua. Ông đã tới và xé tan văn hóa bài ngoại, bảo thủ của Ford. Ông tổ chức các cuộc họp đều đặn vào mỗi sáng thứ Năm với lãnh đạo các bộ phận, để tìm hiểu tất cả mọi vấn đề tồn tại trong công ty. Không một sự thật nào có thể qua mắt ông.

Như vậy, lời khuyên chung ở đây là một CEO "ngoại đạo" muốn thành công thì họ phải thật mạnh mẽ, khéo léo và thông minh, sáng suốt khi đưa ra quyết định.

Theo Harvardbusiness